Báo cáo đã tổng hợp và phân tích hiện trạng hệ sinh thái theo nhiều trụ cột quan trọng như doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, nhà đầu tư, tổ chức trung gian, trường đại học, chính sách hỗ trợ, hạ tầng, truyền thông và văn hóa khởi nghiệp. Báo cáo cũng đưa ra khung chỉ số theo dõi định kỳ, tham chiếu với các chuẩn quốc tế của Startup Genome, StartupBlink hay OECD. Đặc biệt, dữ liệu định lượng và định tính về hệ sinh thái đã được cập nhật và hệ thống hóa, từ số lượng startup, vốn đầu tư, chương trình hỗ trợ cho đến nhận định chuyên gia và kết quả khảo sát.
Kết quả bước đầu ghi nhận tại TP.HCM có khoảng 1.588 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, 67 tổ chức trung gian, 70 quỹ đầu tư và 70 viện, trường đại học tham gia vào hệ sinh thái. Trong đó, thương mại điện tử và công nghệ tài chính đang chiếm tỷ trọng lớn, với lần lượt 283 và 213 doanh nghiệp. TP.HCM nổi lên như trung tâm Fintech lớn nhất cả nước, đồng thời ghi nhận sự xuất hiện của các lĩnh vực tiềm năng khác như Saletech, EdTech, nông nghiệp công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo. Tuy vậy, trong lĩnh vực tự động hóa quy trình kinh doanh, dù tổng vốn gọi được tại Việt Nam năm 2024 đạt 84 triệu USD, các startup TP.HCM chỉ thu hút được khoảng 5 triệu USD.
Báo cáo cũng chỉ ra một số hạn chế cần khắc phục, điển hình là tỷ lệ doanh nghiệp khởi nghiệp ở giai đoạn sơ khởi còn thấp và mức độ tiếp cận thực tế với chính sách hỗ trợ chưa cao. Dữ liệu hiện mới chỉ phản ánh sơ bộ, cần được cập nhật thường xuyên hơn để đảm bảo tính khách quan và đầy đủ. Nhóm nghiên cứu đã đề xuất lộ trình ba năm để hoàn thiện cơ sở dữ liệu và hệ thống đo lường, bao gồm xây dựng khung báo cáo và thu thập dữ liệu sơ bộ trong năm 2025, cập nhật và đo lường theo chỉ số trọng tâm vào năm 2026 và đến năm 2027 sẽ hoàn thiện bộ dữ liệu, triển khai các chính sách hỗ trợ dựa trên phân tích khoa học.
Bên cạnh đó, báo cáo kiến nghị nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng báo cáo thường niên, trong đó nhấn mạnh đến việc đảm bảo cơ chế tài chính bền vững, cải thiện năng lực phân tích, tăng cường truyền thông và mở rộng kênh công bố. Về chính sách, TP.HCM cần tiếp tục đầu tư hạ tầng và công nghệ, duy trì các cơ chế đặc thù, phát triển nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy hợp tác quốc tế để nâng tầm hệ sinh thái.
Với vai trò là đơn vị tham mưu, SIHUB được kỳ vọng sẽ trực tiếp triển khai nhiều kiến nghị. Các chương trình thí điểm như huấn luyện khởi nghiệp quy mô nhỏ, vận hành quỹ hỗ trợ với nguồn vốn ban đầu hạn chế có thể là bước thử nghiệm, trước khi nhân rộng trên toàn Thành phố. Sự phối hợp giữa SIHUB và các sở, ngành liên quan sẽ là yếu tố quyết định để biến các giải pháp này thành hành động cụ thể.
Báo cáo lần đầu tiên về hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo TP.HCM không chỉ có giá trị khoa học và thực tiễn, mà còn khẳng định quyết tâm của Thành phố trong việc xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch, hấp dẫn và ổn định. Đây là bước đi chiến lược, góp phần đưa TP.HCM trở thành trung tâm khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo hàng đầu của khu vực Đông Nam Á.
