Quốc hội - Thiết lập hành lang pháp lý quốc gia
Hiến pháp xác định Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, thực hiện quyền lập hiến, lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao hoạt động của Nhà nước. Từ vị trí đó, Quốc hội ban hành Hiến pháp, các đạo luật và nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội, tài chính, tiền tệ, trong đó bao gồm những định hướng chiến lược về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Trong giai đoạn đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, Quốc hội giữ vai trò then chốt trong việc cụ thể hóa chủ trương của Đảng về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thông qua việc ban hành các đạo luật quan trọng như Luật Khoa học và Công nghệ, các luật, nghị quyết liên quan đến chuyển đổi số, cùng những nghị quyết thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù, Quốc hội đã và đang:
- Gỡ bỏ rào cản pháp lý, cho phép thí điểm mô hình kinh doanh, sản phẩm, dịch vụ mới (cơ chế “sandbox”) trong những lĩnh vực pháp luật chưa có quy định đầy đủ.
- Thiết kế cơ chế chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện để nhà khoa học, tổ chức KH&CN yên tâm triển khai các nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao nhưng tiềm năng đóng góp lớn.
- Hoàn thiện khung pháp lý cho các quỹ đầu tư, cơ chế tài chính và chính sách ưu đãi, qua đó thúc đẩy nguồn vốn dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Trên cơ sở luật và nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tổ chức thực hiện các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, như chương trình phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, công nghệ nền tảng, tạo ra nhiều nhiệm vụ, dự án để doanh nghiệp và startup tham gia.
Đặc biệt, Nghị quyết số 57‑NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương, quyết liệt hoàn thiện thể chế, xoá bỏ rào cản, biến thể chế thành lợi thế cạnh tranh trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị quyết đồng thời khẳng định người dân và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, nguồn lực và động lực chính; nhà khoa học là nhân tố then chốt; Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là cơ sở chính trị quan trọng để Quốc hội tiếp tục sửa đổi, bổ sung, ban hành các luật và cơ chế mới, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ngày càng phát triển.
Hội đồng nhân dân Thành phố - Kiến tạo cơ chế đặc thù tại địa phương
Luật Tổ chức chính quyền địa phương quy định, Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, quyết định chủ trương, biện pháp quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, khoa học, công nghệ, giáo dục, chuyển đổi số trên địa bàn.
Đối với Thành phố Hồ Chí Minh - "đầu tàu" khởi nghiệp sáng tạo của cả nước, vai trò của Hội đồng nhân dân Thành phố nhiệm kỳ 2026 - 2031 là đặc biệt quan trọng trong việc triển khai và vận hành các cơ chế đặc thù được Quốc hội cho phép. Trên cơ sở đó, HĐND Thành phố có thể:
- Quyết định các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho hệ sinh thái khởi nghiệp, như nghị quyết về hỗ trợ không hoàn lại từ ngân sách cho dự án khởi nghiệp, hỗ trợ lãi suất vay vốn, hạ tầng kỹ thuật cho vườn ươm, khu làm việc chung và trung tâm đổi mới sáng tạo.
- Tăng cường giám sát việc thực thi chính sách, bảo đảm các chương trình, đề án về đổi mới sáng tạo được triển khai minh bạch, đúng đối tượng, mang lại hiệu quả thiết thực cho doanh nghiệp và người dân.
- Ban hành các cơ chế, chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, quyết định chế độ đãi ngộ, thu hút chuyên gia, trí thức và tài năng trẻ trong và ngoài nước đến làm việc, nghiên cứu và khởi nghiệp tại Thành phố.
Thông qua các quyết định này, những định hướng vĩ mô về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Trung ương được HĐND Thành phố cụ thể hóa thành các chính sách gần gũi với doanh nghiệp hơn, từ hỗ trợ đổi mới công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu đến đào tạo, truyền thông và phát triển nguồn nhân lực đổi mới sáng tạo tại địa phương.
Trách nhiệm của cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo
Thể chế hiện diện rất cụ thể trong hoạt động của doanh nghiệp: đó chính là những luật, nghị quyết, chính sách do Quốc hội và HĐND ban hành, đang trực tiếp định hình môi trường hoạt động của từng startup, từng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Hiểu rõ các quy định về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cũng như cơ chế chi ngân sách cho lĩnh vực này, cộng đồng khởi nghiệp có thể chủ động tiếp cận các chương trình, quỹ hỗ trợ, nhiệm vụ khoa học và công nghệ, đồng thời tham gia góp ý để hoàn thiện chính sách, cùng Quốc hội và HĐND kiến tạo một hệ sinh thái cởi mở, cạnh tranh và bền vững hơn.
Mỗi lá phiếu của cử tri là trí thức, nhà khoa học, doanh nhân khởi nghiệp chính là sự gửi gắm niềm tin vào những đại biểu am hiểu công nghệ và kinh tế. Việc lựa chọn những người “có tâm, có tầm” vào cơ quan dân cử sẽ giúp:
- Tiếng nói của cộng đồng khởi nghiệp được lắng nghe và phản ánh trực tiếp trong nghị trường.
- Các chính sách ban hành sát thực tế, đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh và bền vững của hệ sinh thái.
- Thúc đẩy mục tiêu đưa Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế, phấn đấu đưa Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của Thành phố vào Top 100 Thành phố năng động toàn cầu.
"Vì một hệ sinh thái khởi nghiệp vững mạnh, cử tri trong cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo hãy tích cực tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND Thành phố nhiệm kỳ 2026 - 2031!"
